VN EN
Hotline: (0252) 3810 801 - (0252) 3608 222
Câu chuyện hành trình 30 năm Bình Thuận cất cánh
Ngày đăng: 29/08/2022 892 lượt xem

(DulichBinhthuan.com.vn).- 30 năm trước khi tách tỉnh, trong ngân sách tỉnh Bình Thuận chỉ có 2 tỷ đồng trong điều kiện điểm xuất phát của nền kinh tế rất thấp, kết cấu hạ tầng nghèo nàn; đến nay Bình Thuận đã thu ngân sách đạt hơn 13.000 tỷ đồng, đứng thứ 23 trên cả nước.

(Bình Thuận có lợi thế khi nằm sát vùng kinh tế trọng điểm phía Nam) 

Còn nhớ, sáu năm trước, ông Ba Hải (Đặng Văn Hải), người giữ chức chủ tịch tỉnh Bình Thuận đầu tiên khi tách tỉnh trong dịp trò chuyện với chúng tôi cho biết năm 1992 khi tách tỉnh, trong ngân sách chỉ còn đúng 2 tỷ đồng.

“Chính xác lúc đó có 3 tỷ nhưng khi tách tỉnh phải chia cho tỉnh Ninh Thuận 1 tỷ. Mới thoát bao cấp mấy năm, xuất phát điểm của Bình Thuận là rất thấp thậm chí thấp hơn cả Ninh Thuận do tỉnh lỵ Thuận Hải trước đây đặt tại Phan Thiết nên mới tách, Ninh Thuận được Trung ương đầu tư cơ sở, hạ tầng nhiều hơn…”, ông Ba Hải kể.

Đúng là thời điểm đó, Bình Thuận là một tỉnh quá nghèo dù vị trí, tiềm năng không phải tỉnh nào cũng có được.

8 triệu USD “mở hàng” và hiện tượng nhật thực

Đất rộng, người thưa, năm 1992, cả tỉnh lúc đó có 111 xã, phường, thị trấn thì mới chỉ có 44 địa phương với 35% dân số trong tỉnh có điện thắp sáng. Người người, nhà nhà đều thắp đèn dầu hột vịt, tối nhiều hơn sáng; nhiều nơi vẫn còn đom đóm bay lập lòe…

Hàng tháng, người dân phải lót dép chiếm chỗ để xem chiếu phim lưu động; cả xóm người khá giả mới có cái tivi nhỏ xíu như hộp bánh Trung thu coi bằng bình ắc quy với ăng ten bằng cây tre cao vút, muốn rõ phải đứng dưới xoay chỉnh như chong chóng… Văn hóa, giải trí thiếu thốn, nghèo nàn chưa từng thấy.

(Du lịch thể thao biển phát triển tại Bình Thuận)

Toàn tỉnh chỉ có 8 thị trấn và thị xã Phan Thiết. Đường Trần Hưng Đạo, con đường chính của Phan Thiết cũng là QL1A  nằm vắt dọc như một lưỡi kiếm băng qua sông Cà Ty đầy ổ voi, ổ gà và những căn nhà cổ xây từ thời Pháp với màu vôi vàng bạc thếch buồn hiu hắt. Ba cây cầu bắc qua sông Cà Ty cũ kỹ, nhiều người mỗi ngày chỉ biết ngồi đếm khách qua cầu…

Tuy nhiên, với vị trí địa lý vô cùng thuận lợi, có “mặt tiền” biển gần 200 cây số, cảnh quan tuyệt đẹp, Bình Thuận đã lọt vào mắt những nhà đầu tư nước ngoài. Năm 1993, Bình Thuận là một trong những địa phương đầu tiên trong cả nước thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI). Thời điểm đó, Mỹ còn cấm vận nên tỷ phú Mỹ Larry Hillblom thông qua Công ty Regent International Overseas Corp của Hong Kong đầu tư sân golf Phan Thiết được xem là đẹp nhất châu Á với tổng mức đầu tư 8 triệu USD, một số tiền cực lớn lúc đó.

Địa lợi rồi cũng đến thiên thời khi các nhà khoa học công bố ngày 24-10-1995 sẽ diễn ra hiện tượng nhật thực toàn phần mà Phan Thiết là nơi nhìn thấy rõ nhất.

Ngoài hàng chục ngàn du khách thì hồ sơ của cả ngàn nhà khoa học khắp thế giới trong đó có 200 nhà vật lý thiên văn; vật lý hạt cơ bản từ 37 quốc gia và có nhiều người từng đoạt giải Nobel cũng đăng ký về Phan Thiết, đóng dấu thị thực mỏi tay.

Cả Bình Thuận chạy đua để chuẩn bị đón sự kiện nhật thực toàn phần và ‘đau đầu” nhất khi thị xã Phan Thiết lúc đó chỉ có vài cái nhà nghỉ, nhà trọ cũ mèm. Mùi nước mắm bốc lên khắp nơi.

Cuối năm 1994, ông Đinh Trung, Bí thư Tỉnh ủy bay ra Hà Nội gặp ông Sáu Khải (Phan Văn Khải), Phó Thủ tướng Thường trực đề xuất cấp 6 tỷ đồng để xây khách sạn đón khách. Ông Sáu Khải gật đầu rồi hối sang Uỷ ban Kế hoạch làm thủ tục cho Bộ Tài chính chuyển tiền ngay để xây dựng cho kịp. Khách sạn 19/4 lớn nhất Phan Thiết được hối hả xây dựng nằm tuốt ở khu vực cầu Sở Muối, xung quanh chỉ lèo tèo vài ba căn nhà.

Nhờ nhật thực toàn phần, Mũi Né chỉ là một làng chài với con lộ nhỏ xíu đầy cát, rợp bóng dừa được đánh thức và nay đã trở thành Khu du lịch Quốc gia, nổi tiếng trên bản đồ du lịch toàn cầu.

(Một góc nhỏ Khu du lịch quốc gia Mũi Né)

Câu chuyện ‘thịt ba rọi” và cầu nối

Ngày 20-10-1898, vua Thành Thái ra đạo dụ xác lập thị xã Phan Thiết, tỉnh lỵ của Bình Thuận.

Phan Thiết nói riêng, Bình Thuận nói chung dù đã hình thành hơn trăm năm nhưng kỳ thực vẫn nửa nạc, nửa mỡ giống thịt ba rọi. Năm 1883, Pháp sát nhập Bình Thuận vào Nam Kỳ nhưng chỉ một năm sau, Hòa ước Patenotre lại đưa Bình Thuận về lại Trung Kỳ. Từ điển Bách khoa Việt Nam xếp Bình Thuận vào vùng Duyên hải Nam Trung Bộ. Thế nhưng, Tổng cục Thống kê lại xếp Bình Thuận vào Đông Nam Bộ, còn Bộ Kế hoạch và Đầu tư lại xếp Bình Thuận vào vùng Duyên hải miền Trung…

Về mặt văn hóa, Bình Thuận là một trong 21 tỉnh, thành phía Nam có lịch sử đờn ca tài tử rất phát triển mà đờn ca tài tử là dòng nhạc mang đặc trưng của riêng vùng Nam Bộ. Thế nhưng ở Bình Thuận đơn vị hành chánh cơ sở lại là thôn trong khi các tỉnh Nam Bộ lại dùng ấp…

Chính vì thịt ba rọi, “nửa nạc, nửa mỡ” này mà Bình Thuận giống như cầu nối, cửa ngõ giao lưu kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội giữa miền Nam và miền Trung.

Là tỉnh nằm ở vị trí chuyển tiếp giữa tiểu vùng duyên hải Nam Trung bộ và Đông Nam bộ. Bình Thuận nằm trên tuyến hành lang kinh tế Bắc -Nam, có đường bộ, đường sắt, đường biển đều dài nhất cả nước; tiếp nối giữa các tỉnh Tây Nguyên với biển, không quá xa TP.HCM.

Với những lợi thế đặc biệt trên, sau nhật thực vùng đất này như bừng tỉnh, xe hơi xếp hàng đậu cắn đuôi nhau chờ được cấp chứng nhận đầu tư. Thu nhập bình quân đầu người từ 1,35 triệu đồng năm 1992 đã tăng lên 56,28 triệu đồng năm 2022, gấp 41 lần.

(Bình Thuận có nhiểu thế mạnh như năng lượng, nông nghiệp)

Năm 1992, Bình Thuận tái lập trong điều kiện điểm xuất phát của nền kinh tế rất thấp, chưa có tích lũy, kết cấu hạ tầng nghèo nàn; lao động thiếu việc làm. Đến năm 2021, Bình Thuận đã thu ngân sách đạt hơn 13.000 tỷ đồng, đứng thứ 23 trên cả nước. Tổng sản phẩm quốc nội bình quân đầu người của tỉnh đến năm 2021 là 69,58 triệu đồng, đứng thứ 20/63 tỉnh, thành phố trong cả nước và đứng thứ 2/14 tỉnh, thành phố trong vùng Bắc Trung Bộ và Duyên hải Trung Bộ.

Phương pháp làm giàu nhờ…canh trộm

Ngoài là một trong ba ngư trường lớn nhất nước, cây thanh long chính là cây xóa đói giảm nghèo và giúp một bộ phận lớn người dân ở đây không phải ly hương, giàu có.

Khi mới tách tỉnh, cây thanh long chủ yếu trồng trên trụ gỗ, trồng ăn chơi cho vui, trái nhiều thì cắt ra chợ ngồi bán theo kiểu bán cà rem. Vài năm sau, cả nông dân lẫn người tiêu dùng đều khá ngạc nhiên khi loại cây xuất xứ từ Colombia, Mexico lại vô cùng thích hợp với thổ nhưỡng, khí hậu ở Bình Thuận thậm chí cả hình dáng và chất lượng đều vượt trội.

Thanh long giá cao không đủ bán nhưng chỉ ra quả từ tháng 4 đến tháng 10 hàng năm. Nông dân chỉ hái bán được sáu tháng còn sáu tháng chống cằm ngồi nhìn.

Có lẽ người “làm đường băng” cho thanh long Bình Thuận cất cánh chính là ông Sáu “rún” ở xã Hàm Mỹ (Hàm Thuận Nam) có vườn thanh long giáp ranh Hàm Hiệp (Hàm Thuận Bắc).

Năm 1995, mua đàn vịt cỡ chục con về chuẩn bị ăn Tết nhốt ở vườn thanh long sau nhà. Sợ trộm nên ông Sáu kéo cái bóng điện tròn ra chong đèn mỗi đêm. Qua Tết, ăn hết đàn vịt nên tắt đèn, thu dây và chỉ mấy ngày sau gia đình ông Sáu đã tròn mắt khi phát hiện những búp như nút áo mọc dày đặc trên các trụ thanh long quanh nơi trước đây chong đèn ngừa trộm.

Phương pháp chong đèn cho thanh long ra hoa trái vụ từ một phát hiện tình cờ của ông Sáu ‘rún” đã giúp người nông dân trồng thanh long đổi đời. Tuy nhiên, ban đầu do chưa đủ điện lưới thắp sáng, một số người mạnh dạn mua máy nổ vừa chong đèn cho vườn nhà mình vừa làm “nghề không ngủ”, hàng đêm thức canh chong đèn thuê cho những nhà có nhu cầu.

Sau này, nhà nhà, người người hạ thế bình điện để chong đèn thanh long góp phần rất lớn cho Điện lực Bình Thuận sản xuất và phân phối điện tăng trưởng cao, bình quân 42,23%/năm; góp phần đưa Bình Thuận trở thành tỉnh phát triển mạnh về công nghiệp năng lượng. Diện tích thanh long năm 1992 chỉ vài trăm ha đến nay đã tăng lên 33.300 ha; hiệu quả sản xuất, giá trị sản phẩm cũng tăng lên gấp trăm lần.

Tuy nhiên ngoài những thành tựu đáng tự hào 30 năm qua, kinh tế của Bình Thuận vẫn tăng trưởng chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế; sức cạnh tranh của nền kinh tế còn yếu.

Trong đó phải kể đến hệ thống kết cấu hạ tầng chưa được đầu tư đồng bộ; thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao; sự hài lòng của dân chưa cao…Công tác quản lý nhà nước về đất đai, khoáng sản vẫn chưa chặt chẽ, còn xảy ra sai phạm. Trong khi vị trí địa lý, tài nguyên thiên là một trong những nguồn lực quan trọng và điểm mạnh của Bình Thuận so với các địa phương khác trong vùng lại chưa được phát huy.

(Chong đền thanh long cho hoa trái vụ)

Đáng mừng là hiện nay, kết cấu hạ tầng kinh tế, công trình hạ tầng giao thông đang đầu tư sẽ tạo điều kiện kết nối đồng bộ hạ tầng trong tỉnh với hạ tầng quốc gia.  Đặc biệt là hai tuyến cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết - Dầu Giây sắp hoàn thành mở ra cơ hội rất lớn cho Bình Thuận.

Cuối tháng 8-2022, chúng tôi đứng trên đồi Bài Nài cạnh phế tích Lầu ông Hoàng nhìn Phan Thiết đang thay da đổi thịt từng ngày mà mừng.

Nhớ lại 27 năm trước cũng đứng trên ngọn đồi này xem nhật thực, ai cũng bật cười khi nghe tiếng gà dưới chân đồi gáy le te bởi trời bỗng tối rồi bỗng sáng. Có ai ngờ đó lại là tiếng gà gáy đánh thức vùng biển này.

Từ đồi Bài Nài hướng tầm mắt về Thiện Nghiệp nơi dự án sân bay Phan Thiết đang thi công mà Thủ tướng vừa đồng ý điều chỉnh quy mô thành một trong 3 sân bay lớn nhất miền Trung, chỉ sau sân bay Cam Ranh và Đà Nẵng… Với quá nhiều lợi thế, tiềm năng, cơ hội…còn chờ gì nữa mà không cất cánh lên hỡi quê hương dấu yêu Bình Thuận!

Phương Nam (Ghi chép)

 

 

 

 

 

19/04/2024
601 lượt xem
(DulichBinhthuan.com.vn).- Chiều 18/4, trong chuỗi hoạt dộng tham gia Lễ hội Bán dân gian Nam bộ lẩn thứ XI năm 2024, Bình Thuận dự tranh Hội thi Bánh dân gian với 2 món bánh dân gian đặc sản vùng biển Phan Thiết là bánh hòn và bánh quai vạc. Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Lan Ngọc đến dự xem và cỗ vũ.
17/04/2024
99 lượt xem
(DulichBinhthuan.com.vn).- Tối 17/7, tại Quảng trường Bình Thủy, thành phố Cần Thơ, đã diễn ra Lễ khai mạc Lễ hội Bánh dân gian Nam bộ lần thứ XI, năm 2024 với chủ đề “Đậm đà hương vị phương Nam”. Đến dự có lãnh đạo địa phương, lãnh đạo ngành du lịch một số tỉnh, thành. Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bình Thuận Nguyễn Lan Ngọc đến dự.
14/04/2024
321 lượt xem
(DulichBinhthuan.com.vn).- Sáng 14/4, tại khu vực công viên Võ Văn Kiệt đã diễn ra giải Đua xe đạp thành phố Phan Thiết mở rộng năm 2024. Đến dự có Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Huỳnh Ngọc Tâm, Phó chủ tịch UBND thành phố Phan Thiết kiêm Trưởng Ban tổ chức Nguyễn Nam Long; đến dự còn có đại diện lãnh đạo các ban ngành, các đơn vị tài trợ cùng đông đảo người dân và du khách.
11/04/2024
218 lượt xem
(DulichBinhthuan.com.vn).- Tối 7/4, tại công viên 23/9 (quận 1, TP.HCM) đã diễn ra Lễ Bế mạc Ngày hội Du lịch TP.HCM lần thứ 20 năm 2024 có chủ đề “20 năm hành trình sống động”. Gian hàng Du lịch Bình Thuận tham gia quảng bá tại Ngày hội đã đạt giải Khuyến khích cho nội udng Gian hàng tự dựng có thiết kế đẹp.
05/04/2024
238 lượt xem
(DulichBinhthuan.com.vn).- Tối 4/4, Ngày hội Du lịch TP.HCM lần thứ 20 năm 2024 đã chính thức khai mạc tại Công viên 23/9, Quận 1. Tham dự có đồng chí Trương Mỹ Hoa, nguyên Phó Chủ tịch nước; Phan Văn Mãi, Chủ tịch UBND TP.HCM; Nguyễn Văn Hùng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Nguyễn Trùng Khánh, Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia. Về phía tỉnh Bình Thuận có Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Lan Ngọc.
01/04/2024
669 lượt xem
(DulichBinhthuan.com.vn).- Hoạt động du lịch trên địa bàn tỉnh Bình Thuận tiếp tục diễn ra ổn định sau kỳ nghỉ đầu năm, tính chung quý I/2024 lượng khách du lịch đến vui chơi và nghỉ dưỡng tăng 6,41% so với cùng kỳ năm trước, ước đạt gần 2,2 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt gần 122 ngàn lượt.

Video - Clips

Liên kết Website